در بیت « بیستون کندن فرهاد نه کاری است شگفت / شور شیرین به سر هر که فتد کوه‌کن است » ، کدام آرایه‌های ادبی یافت می‌شود؟

گزینه یک

تلميح، کنايه، اغراق

گزینه دو

ايهام تناسب، تلميح، تضاد

گزینه سه

تضاد، کنايه، حسن تعليل

گزینه چهار

پارادوکس، کنايه، ايهام تناسب

گزینه 2

از آن‌جا که آرایه‌های بیت و انتخاب گزینۀ صحیح، به شدّت محلّ اختلاف بوده است، شرح و بررسی آرایه‌ها ضروری به نظرمی‌رسد. تلمیح: اشاره به داستان شیرین و فرهاد (با توجّه به واژه‌های بیستون، شیرین، کوه‌کن) کنایه: «شور در سر افتادن» کنایه از «اشتیاق و آرزوی چیزی، کسی یا کاری را داشتن» ایهام تناسب: «شیرین» که در بیت به معنی «معشوقۀ فرهاد» به کار رفته است، در معنی دیگر خود (مزۀ شیرین) با «شور» ایهام تناسب دارد. تضاد: «نه ... است» (نیست) در مصراع اوّل با «است» در مصراع دوم تضاد دارد. لازم است بدانیم ترکیب اضافی «شورِ شیرین» به معنی «شوق وصال شیرین خانم»، به هیچ وجه دارای آرایۀ پارادوکس نیست، چراکه دو واژه در معنی حقیقی خود به کار نرفته‌اند. در متناقض‌نمایی، دو مفهوم متضاد، طوری به هم ربط داده می‌شوند که ارتباطشان برخلاف عقل و منطق باشد، مانند «آبِ شورِ شیرین» به نظر می‌رسد بسیاری از داوطلبان عزیز تضادّ ظریف موجود میان فعل‌ها را در نیافته و به دنبال یافتن تضاد و تناقض (پارادوکس) میان «شور» و «شیرین» به خطا رفته‌اند.

به بالای صفحه بردن